Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /var/www/verhalenvandordrecht/include/db.php on line 3
Atelier Kronen - uit Verhalen van Dordrecht
Home
Verhalen
van Dordrecht
Atelier Kronen

Als jong meisje ging ik in 1963 werken bij atelier Kronen, waar herenkostuums werden genaaid. Kronen was gevestigd in de Wijnstraat, schuin tegenover een pleintje waar toen de groentemarkt werd gehouden. Het was in een oud, groot herenhuis met veel trappen en ik denk drie verdiepingen.
De hoofdingang was erg deftig, met een hoge stoep van drie treden en een grote groene deur. Natuurlijk gebruikte je die ingang niet als werknemer. Wij moesten vanuit de 's Heer Boeijenstraat een klein nauw straatje in naar de achteringang.
Eerst stalde je je fiets en klokte je je kaart in een prikklok. Ertegenover zat de portier in een huisje. Als je per ongeluk vergat om je kaart te klokken, riep hij je terug. Ik vond hem altijd een erg strenge man, maar merkte later dat hij heel aardig was en met je meeleefde. Hij was ook de baas over de radio en besliste naar welke zender we mochten luisteren terwijl er werd gewerkt. Als hij vergat het programma Arbeidsvitaminen aan te zetten werd er naar hem gebeld.

Ik begon beneden, waar de colbertjasjes die klaar waren gereed werden gemaakt om te persen. Ik moest alle doorslagdraden verwijderen. Een best baantje, erg relaxed.
Na een paar weken werd ik overgeplaatst naar de naaiafdeling op de tweede verdieping. Daar was het een hels kabaal met al die naaimachines. Ik moest biesjes op de zakken van colbertjasjes zetten. Dat was niet erg moeilijk, maar er werd van je verwacht dat je heel snel werkte. Je had een standaardloon dat niet erg hoog was, maar je kon meer verdienen als je boven een bepaald aantal kwam. Dan kreeg je per stuk betaald. Jammer genoeg kreeg ik nooit iets extra's, want steeds als ik mijn aantal had gehaald, werd dat weer opgevoerd.

Er werkten heel wat mensen. De meisjes en vrouwen werkten meestal aan de naaimachines. Het patroonsnijden werd door het mannelijk personeel gedaan, hoewel er ook een dame was die dit werk deed en zij was daar erg trots op. Het persen werd door een man gedaan die het altijd erg warm had en het hele jaar door in zijn hemd werkte.
In de winter was het heel lekker om dicht bij de pers te werken, maar in de zomer was het veel te warm. We schoven dan de grote ramen open en in de pauze hingen we uit het raam om de leuke jongens die voorbijfietsten na te roepen. Natuurlijk werd dit verboden door de afdelingschef, een klein mannetje dat de hele dag als een haan tussen de machines door stapte, met zijn handen op de rug. Ook stond hij bij de deur, vijf minuten voor het eind van de werkdag, om te zien of je niet te vroeg wegging.

Veel mensen die bij Kronen werkten, kwamen van buiten Dordrecht, onder andere uit Zevenbergen. Ook waren er in die tijd de eerste gastarbeiders, uit Spanje. Zij werkten niet alleen heel hard, maar maakten ook veel overuren.
De Spaanse vrouw op de machine naast mij kocht altijd de overgebleven stof. In de pauzes maakte zij daar strakke rokken van, maar ze liet de zijnaden altijd erg breed. Ik vroeg haar waarom ze dat deed. Ze vertelde dat ze die rokken naar haar familie en vriendinnen in Spanje stuurde. Degenen die zwanger waren, konden dan steeds de naden uitnemen als ze zwaarder werden.

Ik heb het maar een paar jaar volgehouden bij Kronen. Het werktempo daar kon ik niet bijhouden. Dat was jammer, want het was er best gezellig.


Hetty Schellenbach-Alderliesten