Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /var/www/verhalenvandordrecht/include/db.php on line 3
Onderweg om mijn stad te bombarderen - uit Verhalen van Dordrecht
Home
Verhalen
van Dordrecht
Onderweg om mijn stad te bombarderen

Als redacteur van de Polderkrant praat ik nog wel eens met mensen die interessante verhalen te vertellen hebben. Tot enkele jaren geleden woonde mevrouw Stam in het huisje van het oude poldergemaal bij 't Vissertje. Ze was toen al ver in de tachtig en inmiddels is ze overleden. Maar toen ik haar sprak, was ze nog heel sterk en vol trots liet ze me het pompgemaal zien dat ze nog regelmatig schoonmaakte, want het kon in geval van nood nog gebruikt worden om de Stadspolder droog te kunnen malen.

Ik interviewde haar omdat ze begin 1940 als zeventienjarig meisje met haar vader mee uit Rotterdam naar Dordrecht verhuisde, naar het brugwachtershuisje bij de Wantijspoorbrug, waar haar vader de brug bediende. Ook toen al reed er elk halfuur een trein tussen Dordrecht en Geldermalsen, een stoomtrein nog.
Dat brugwachtershuisje is tijdens de aanleg van de nieuwe Wantijdijk in 1987 afgebroken. In de jaren veertig was die plek kilometers ver weg van de bewoonde wereld, diep midden in de Biesbosch, en ze voelde zich er als Rotterdams tienermeisje diep ongelukkig.

De familie woonde nog maar net in dat huisje toen de oorlog uitbrak. Ze hoorden dat op de radio, maar bij het brugwachtershuisje was alles nog stil. Tot er plotseling een heleboel vliegtuigen kwamen overvliegen.
'Er waren geen hakenkruisen op geschilderd en ze kwamen uit het zuiden, dus we dachten dat het Nederlandse kisten waren,' vertelde ze me. 'Ik weet nog dat we naar ze zwaaiden. Maar het bleken Duitsers te zijn die op weg waren om Rotterdam plat te gooien, de stad waar ik nog maar maanden geleden zelf had gewoond. Verschrikkelijk! Dat ik naar die kisten gezwaaid heb, naar ze heb gejuicht, dat vind ik zó erg.'

De ogen van mevrouw Stam schoten vuur toen ze me dit vertelde. Het was toen al zo'n vijfenzestig jaar geleden gebeurd, maar het stond nog zo helder in haar geheugen gegrift dat ze er niet over kon praten zonder kwaad te worden. 'Ze waren onderweg om mijn stad te bombarderen, en ik heb gezwaaid!'

Maar haar verhaal ging verder. In die eerste oorlogsdagen kwam er uit Dordrecht een Nederlands militair konvooi over de Bildersteeg richting de spoorbrug. Ze wilden het materieel weghalen uit de stad, die werd ingenomen door de Duitsers. De militairen dachten met het materieel over de spoorbrug te kunnen ontkomen, maar daar stokte het konvooi. De brug had immers geen wegdek, alleen maar rails.
Samen met haar vader hielp het zeventienjarige meisje de soldaten van het Nederlandse leger over de brug, niet wetende dat een van deze soldaten, ordonnans Teunis Stam, later zou terugkomen en haar man zou worden.

De spoorbrug werd uiteindelijk door de Duitsers vernield en de resten van het verlaten konvooi hebben nog heel lang eenzaam op de Bildersteeg gestaan.


Henk van der Maas