Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /var/www/verhalenvandordrecht/include/db.php on line 3
Beelden in Dordwijk - uit Verhalen van Dordrecht
Home
Verhalen
van Dordrecht
Beelden in Dordwijk

Het beeld dat ik had van het landgoed Dordwijk, was dat er wandelingen werden georganiseerd en dat het verder niet toegankelijk was. Mijn eerste kennismaking met het gebied was tijdens de eerste bijeenkomst van de stichting Beeldenpark Dordwijk, in de schuur van die grote boerderij daar, die toen nog echt een schuur was. Daar stonden we met zijn allen op een regenachtige dag. Architect Theo van Halewijn hield zijn verhaal en we zijn over dat landgoed gewandeld. De prachtige huizen die daar stonden! De mogelijkheden ervan! Toen hebben we bedacht: hier moeten we wat mee doen. De gemeente werkte mee.

Toen begon de lange strijd tussen Staatsbosbeheer en Stichting Beeldenpark Dordwijk, die de erfpacht had overgenomen. In een villa op het terrein woonde de boswachter. In de kleine arbeidershuisjes, links van de ingang, was het kantoortje van Staatsbosbeheer. In de boerderij woonden mensen die er al tientallen jaren woonden en het landgoed in de gaten hielden. Dat waren de enige vaste bewoners. De rest stond leeg: een witte villa, de ingestorte orangerie, wat ijshutten en dergelijke. 's Winters werden ijsblokken uit de sloot gehaald en opgeborgen in die goed geÔsoleerde ijshutten, zodat je in de zomer ijs had om te koelen. Verder waren er resten van de aanleg die door de gebroeders Zocher is gedaan. Een van de laatste grote werken die ze hebben ontworpen. Daar moest je naar zoeken. Als je het oorspronkelijke plan kende, kon je daar ook nog wel elementen van terugvinden. Alles was er, maar niets deed het meer.

Het zag er fantastisch uit. Zo romantisch als de pest en een mooie plek voor kunst in de openbare ruimte. Kunstenaars zouden opdrachten kunnen doen of er collecties kunnen aanleggen. We dachten aan constructivisten, met hun geometrische vormen. En dan niet alleen de museale constructivisten, maar ook jonge kunstenaars, die in die traditie werkten. Zo zouden we langzaam, voor weinig geld, een collectie kunnen opbouwen die een vaste waarde zou kunnen krijgen.
Tot op zekere hoogte is dat gelukt. Tot het niet goed ging met de financiŽn.
Staatsbosbeheer wilde dat we ook het onderhoud van de gebouwen op ons namen. Het gevecht daarover hebben we niet overleefd.

We hadden een idee. Je kunt wel een collectie aanleggen, maar je moet de bezoekers van het landgoed een drankje kunnen aanbieden. Dus hebben we lang gezocht naar iemand die daar een soort theehuisje zou willen beginnen. Ons oog viel op Daan van der Have, die toen eigenaar was van Hotel New York in Rotterdam. Die wilde wel.
Maar hij wilde al snel veel meer. Die zag dat gedoe met Staatsbosbeheer en die armlastige stichting, en dacht: dat kan beter.

De wintervilla is het onderkomen van de stichting geworden. Het heeft een jaar of drie, vier mogen floreren, maar toen brak er brand uit en werd het gekraakt. Hoe die brand heeft kunnen ontstaan, is nooit ontdekt. Staatsbosbeheer zette toen alles op scherp en de gemeente was niet in staat die hele stichting over te nemen. Die vond het initiatief van Van der Have wel interessant. Zo is het landgoed in particuliere handen gekomen. Van der Have stelde wel als voorwaarde: ik neem de hele handel over, maar zorg dat die beelden weg komen. Hij wilde het landgoed terugbrengen in de oude staat, en daar hoorden die beelden niet bij. Ouderwetse moestuinen wilde hij, en daar verdwenen groenten
kweken. Dat is echt zijn passie.

Mij is gevraagd voor al die beelden een nieuwe bestemming te zoeken in Dordrecht. Maar hoe vind je zo snel voor tien, twaalf beelden een plek in de stad waar ze tot hun recht komen? Een beschermde plek.
Soms was dat lastig en andere keren ging het gemakkelijk.

Het beeld van Leo Vroegindeweij, daar hadden we geen omkijken meer naar, want dat was gewoon gestolen. Het was een loden beeld en daar zaten wel wat kilootjes in. Het was een geometrische vorm die hij helemaal met de hand had gekneed. Het zag eruit als een smakelijke homp oud lood. Wel een mooi beeld overigens.

Een plek vinden voor het beeld van Jan Maaskant had nog wel wat voeten in de aarde. Hij had een tempeltje ontworpen. Dit beeld is in het Dubbelsteynpark terechtgekomen. Dat is een voormalig landgoed dat helemaal verkwanseld is. Oude Dubbeldammers weten nog wel waar het landhuis stond vroeger, maar daar vind je nu niks meer van terug.
Op een mooi leeg grasveld vonden we ruimte voor het beeld. De laatste keer dat ik het terugzag, ben ik wel geschrokken. Het wordt niet onderhouden. Het was een appŤl aan een klassiek Grieks tempeltje, met een stenen pad eromheen met keitjes. Een deel van het pad was verdwenen, de steentjes in de sloot gegooid, et cetera. Maar het beeld komt tussen die oude bomen goed tot zijn recht.

Het beeld van Ad Dekkers is geplaatst aan het Oranjepark. Het is een kwart cirkel van beton van een meter doorsnede en tweeŽneenhalf ŗ drie meter hoog. De verhuizing van het zware beeld was een hele klus. Zo'n beeld kun je niet zomaar in de takels hangen, en Dekkers is een perfectionist. Alles moest heel strak blijven, ongeschonden. Het kwam onbeschadigd op zijn nieuwe plek, waar een nieuw fundament was aangelegd.
Natuurlijk was er tevoren ook overleg met de omwonenden over het beeld. We wilden wel uitleggen wat het was en overleggen of het daar mocht staan. Dat soort dingen.
Het staat er nog steeds. Iemand heeft gedacht dat het betonnen beeld wel een kleurtje kon gebruiken en is er met een gele verfroller overheen gegaan. De gemeente maakte van het grasveld een hondenuitlaatplaats, en nu hebben ze er hekken omheen gezet. Honden mogen eromheen schijten!

Het werk van Peter Struycken is vlak bij Dordwijk terechtgekomen, tegenover het ziekenhuis, in het Overkamppark. Het zijn halve platte cirkels in verschillende kleuren. Die heeft hij in 1984 speciaal voor het landgoed ontworpen. Je ziet ze in het voorjaar, en in het najaar en de winter. In de zomer niet, want dan heeft de berenklauw daar de overhand. Die is kennelijk belangrijker dan het mooie ensemble van Peter Struycken.

Ik heb die beelden herplaatst met medewerking van de kunstenaars. Zonder hun instemming had dat niet gekund. Ik was aanvankelijk heel tevreden over het resultaat. Maar over het algemeen staan ze er nu niet erg fris meer bij.


Henri van Nes