Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /var/www/verhalenvandordrecht/include/db.php on line 3
Klein Grondbezit - uit Verhalen van Dordrecht
Home
Verhalen
van Dordrecht
Klein Grondbezit

Er waren eens zeventien landarbeiders die in 1950 drie hectare grond kochten van bakker Bijl uit Dubbeldam. Van een boer konden ze in die tijd geen land kopen, want dan aten ze natuurlijk van zijn boterham. Bakker Bijl had veel geld en had dat belegd in grond. Die zeventien landarbeiders leenden tienduizend gulden bij de bank om het land te kunnen betalen en verdeelden het onder elkaar omdat ze zo graag een tuintje hadden voor zichzelf. En niet zomaar een tuintje, maar een TUIN. In dertig jaar tijd hebben ze hun lening moeten aflossen. Ze noemden hun aanwinst Klein Grondbezit.

Die landarbeiders wilden allemaal graag hun eigen groenten en aardappels telen, vooral omdat de lonen in die tijd erg laag waren. Een jonge landarbeider verdiende niet veel, zo'n twee gulden in de week. Een volwassen man met een gezin verdiende in die tijd al veel als hij een tientje of twaalf gulden in de week meekreeg.

Ik was een van die zeventien initiatiefnemers uit 1950. Ik had daardoor meteen al een behoorlijk stuk grond. Daar zette ik aardappels op en die verkocht ik dan weer, zodat ik mijn gezin wat meer kon toeschuiven. Spruiten stonden er natuurlijk ook in mijn tuin en rode kool. Andijvie, spinazie, postelein, alles! Voor de winter kweekte ik witlof, want dat aten we vroeger altijd op zondag. Ik was al van jongs af aan gewend om hard te werken en hield er erg van om in de buitenlucht te zijn.

Op veertienjarige leeftijd kwam ik al van school. Eerst ben ik bij een boer gaan werken als landarbeider. Toen ik wat ouder was, werd ik knecht en moest ik met de paarden gaan werken.
Als knecht stond ik iedere werkdag om vijf uur op. Dan was het meteen sjouwen geblazen met die zware emmers melk. Om een uur of halfzeven was het dan tijd voor een boterhammetje. Daarna ging je het land ploegen. Schoffelen, alles schoonhouden. Dat gaat tegenwoordig automatisch, maar vroeger was het allemaal schrepeltjeswerk. Om vier uur moesten we naar de boerderij om weer te gaan melken. Tot een uur of zes was je dan onder de pannen. Dan ging je eten. Om acht uur 's avonds ging je van moeheid maar naar bed.

Nu, in 2009, zitten er op datzelfde stukje grond uit 1950 maar liefst 125 mensen. Tegenwoordig zijn er ook veel buitenlanders die er hun groentetuintje hebben. De sfeer is wel totaal anders dan vroeger. Er is minder saamhorigheid en meer agressie.
Maar nog steeds is het voor veel mensen een manier om goedkoop hun eigen groenten te kweken.

Ik zelf ben niet meer actief op Klein Grondbezit, maar wel benoemd tot erelid. Daar ben ik erg trots op.


Gerrit Klootwijk