Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /var/www/verhalenvandordrecht/include/db.php on line 3
Het badhuis in de Gouverneurstraat - uit Verhalen van Dordrecht
Home
Verhalen
van Dordrecht
Het badhuis in de Gouverneurstraat

In deze tijd kun je je er eigenlijk geen voorstelling meer van maken, maar vroeger hadden de meeste huurwoningen geen douche, geen bad of centrale verwarming. Dat was eigenlijk alleen maar weggelegd voor de mensen die zich dat konden veroorloven, 'de rijken' zogezegd.

Jezelf wassen deed je in een metalen teil die in de keuken of schuur werd neergezet. Water werd verwarmd op de potkachel of, als er voldoende gaspenningen waren, op het gas. Later werd het wat beter en kon je naar een badhuis, ook wel gemeentelijke badinrichting genoemd.
Deze badhuizen waren op verschillende plaatsen in de stad te vinden, zoals in Oud Krispijn in de J.J.A. Gouveneurstraat. Deze straat stond bekend als de fine fleur van de wijk, want je moest van goeden huize zijn om daar te mogen wonen.

Het badhuis stond op de plaats waar nu nog steeds de voetbalkooi is te vinden. Voor niet al te veel geld kon je daar gedurende een twintigtal minuten gebruikmaken van een douche. Die twintig minuten waren inclusief uit- en aankleden, en je keek niet vreemd op als je bij te lang gebruik verrast werd door een koude straal water. Die spoot de badmeester over de deur heen, ten teken dat je tijd echt om was.
Op vrijdag en zaterdag was het altijd druk. Dan moest je lang wachten voor je aan de beurt was. Dat was geen ramp, want je kon dan lekker bijkletsen en luisteren naar het gezang van de doucheklanten.

Naast het badhuis, achter de woningen van de Bilderdijkstraat, lag het terreintje van de Plantsoenendienst van de gemeente. Daar stond een schaftwagen, een opslagloods, en er was een ruimte voor het afval dat de tuinlieden met de handkar - later de bakfiets - bij elkaar schraapten in Oud Krispijn.
Zelf heb ik ook bij de Plantsoenendienst gewerkt, waarvan een periode in Oud Krispijn. Die schaftwagen stelde niet zoveel voor en vooral in de winter was het er steenkoud. De kachel, in eerste instantie een primusbrander en later een butaangaskachel, werd pas aangestoken door het personeelslid dat als eerste aanwezig was. Het duurde dus wel even voordat het daar een beetje behaaglijk was. Bij vorst was het vooral de butaangaskachel die niet zomaar wilde branden.

Gelukkig kwam er later een ruimte vrij in het badhuis. De mensen van de Plantsoendienst konden daar een schaftruimte maken die heerlijk verwarmd was.
Aan de achtertuinen van de Bilderdijkstraat zat Vishandel Bedaf en later Vishandel Willemen. Sommige vissoorten, zoals makreel, kwamen verpakt in houten kistjes. Omdat de stapel lege kisten Willemen boven het hoofd groeide wilde hij er wel van af. De Plantsoenendienst bracht uitkomst: regelmatig kwam een personeelslid met zijn IJzeren Hond langs om het afval op te halen. Hij nam dan voor Willemen ook meteen maar de kistjes mee, die hij vervolgens naar de kwekerij aan het Van Baerleplantsoen bracht, het terrein waar nu het Weizigt NMC is gevestigd.
In de kwekerij konden de kistjes mooi dienst doen om er planten in te doen, zoals de afrikaantjes, petunia'sen viooltjes, die daar werden opgekweekt om ze vervolgens te verspreiden over de stad. Hoewel de kistjes altijd buiten onder een afdak werden opgeslagen, bleven ze naar vis ruiken.
De ploeg Oud Krispijn wist uiteraard waardoor die lucht aan de kistjes hing, maar menig personeelslid uit andere wijken heeft ze, als ze werden gebruikt voor de aanvoer van planten, vervloekt. Jaren later stonken ze nog.

Terug naar het badhuis. Zoals gezegd was daar dus een ruimte voor het personeel van de Plantsoenendienst. Tijdens de schafttijd tussen de middag ging het personeel dat dichtbij woonde thuis eten, maar n personeelslid bleef altijd over. Op een dag brak er tussen de middag brand uit aan de dakgoot. De brandweer moest er aan te pas komen, en met groot materieel werd de brand geblust.
Het overgebleven personeelslid was in slaap gevallen en had er niets van gemerkt. Een collega die terugkwam van de schaft moest hem in allerijl wakker maken. Juist aan de kant van de schaftruimte was weinig schade, zodat alles met een sisser afliep.

Na weer eens een reorganisatie is de Plantsoendienst verhuisd naar de kwekerij aan het Van Baerleplantsoen. De oude ruimte kwam daarna in handen van buurthuis het Hobbeltje.

Jan Pls