Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /var/www/verhalenvandordrecht/include/db.php on line 3
Bestorming van het Huis te Merwede - uit Verhalen van Dordrecht
Home
Verhalen
van Dordrecht
Bestorming van het Huis te Merwede

Voor een elfjarig jongetje was de oproep tot mobilisatie van het Nederlandse leger in 1939 niet bepaald schokkend. Wel spannend, want er werd thuis opwindend over gesproken. Opwindend was het vooral omdat er oorlogsdreiging in de lucht hing. Maar zelfs dat had geen bijzondere impact op het jongetje. Integendeel, het zette hem en zijn vriendjes aan tot oorlogsspelletjes die zij voorheen niet hadden kunnen bedenken. Die spelletjes waren een prachtige aanvulling op het indiaantje spelen in de grienden rondom het Huis te Merwede.

Het Huis te Merwede was de magneet voor de jongens van die tijd. Van onder aan de Groenedijk, uit de Hallinqhof, de Vereniging en de Steltenstraat trokken ze met een hele horde op de vrije woensdag- en zaterdagmiddag naar de Staart en speelden daar tot etenstijd, zo rond een uur of zes.
Dan beeldden ze de verhalen uit die de meester op school vertelde over de vaderlandse geschiedenis. Soms werd de Tachtigjarige Oorlog daar weer tot leven gewekt. Of ze formeerden twee groepen: de ene groep stelde de Hoeken voor, de andere de Kabeljauwen. De groepen verdwenen de grienden in en dan was het zaak om een tevoren afgesproken voorwerp, veelal een stok met daaraan een zakdoek geknoopt, op elkaar te veroveren. Als het even kon met behulp van listen en elkaar besluipen, maar soms ook door het letterlijk met elkaar uit te vechten. Hij die op zijn rug kon worden gelegd was uitgeschakeld. Uiteindelijk won n van de groepen, maar veelal waren beide behoorlijk uitgedund. Zonder kleerscheuren ging dat natuurlijk nooit. Er waren bloedneuzen te betreuren, builen op hoofden, geschaafde knien en niet zelden gescheurde bloesjes en ook wel kapotte klompen. Maar het waren schitterende spellen, waarbij na afloop met verhitte koppen de ervaringen en heldendaden nog eens werden uitgediept.

Vaak was het Huis te Merwede weer een burcht die veroverd moest worden. Dan werden vooraf wapens vervaardigd, zoals speren, pijlen en bogen, zwaarden en katapulten. Soms werd de strijd gestreden tussen twee straten en liep het wel eens wat uit de hand omdat 'voor huis en haard' gevochten werd. Een stel jongens beklom dan de rune, die eigenlijk niet veel meer was dan een stuk muur, zij het een heel dikke muur. Je kon er in klimmen, want hij had manshoge openingen, denkelijk ooit ramen of interne doorgangen vanuit een vertrek naar de trappen die omhoog voerden.
De laagste opening bevond zich toch te hoog voor een jongen en dus moest daar iets op gevonden worden. De jongens hakten een stevig doch ook weer niet te dik stammetje van een paar meter lengte uit een wilgenstruik. Dit werd tegen de muur gezet, waarna ze n voor n het stammetje beklommen en zo de muur konden binnengaan. Zij verdeelden zich dan, meestal twee bij twee, want het was weliswaar slechts een muur, maar er hing toch altijd een zekere spanning in de rune, alsof de geschiedenis voelbaar was. De verhalen en fabels die verteld werden over de rune bezorgden de jongens kippenvel. Zo was er het verhaal dat twee kinderen heel lang geleden, na in zo'n opening te zijn geklommen, weggegleden zouden zijn in een diepe put, die daarna volgelopen was met aarde en stenen. Ook het verhaal dat er ergens een onderaardse gang zou zijn die onder de rivier door naar de overkant liep, was spannend genoeg om een rooie kop van te krijgen. Ieder hoopte die gang ooit te ontdekken en dan beroemd te worden.

Het spel bestond eruit de tegenstanders te laten proberen n jongen in de laagste opening te krijgen, hetgeen verhinderd werd door de ridders in het kasteel. Die deden dat met pijl en boog en katapulten, waarmee ze kastanjes op de aanvallers afschoten. De aanvallende 'boeren' gebruikten dezelfde wapens, maar moesten eerst trachten ongezien bij de rune te komen zodat ze deze konden aanraken. Daartoe benaderden ze hem vanuit een richting waarop de 'ramen' geen uitzicht hadden. Slechts zelden kon de burcht genomen worden want het regende voorwerpen, voornamelijk dus kastanjes, op de aanvallers. Als iemand geraakt werd was hij 'af'. Lukte het toch om de burcht te veroveren, dan was het steevast doordat de verdedigers te royaal waren geweest met hun 'munitie'.

Na afloop liep de hele troep gezamenlijk terug naar huis, elkaar vertellend hoe spannend het weer was, waarbij niet zelden de waarheid behoorlijk geweld werd aangedaan. Hun moeders ondervonden hoe de grienden en het Huis te Merwede hongerig maakten.

Wim Jilleba