Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /var/www/verhalenvandordrecht/include/db.php on line 3
Baden - uit Verhalen van Dordrecht
Home
Verhalen
van Dordrecht
Baden


Mijn logé, kijkend naar mijn zitbad, zei: "Ik ben te groot voor zo'n bad. Ik doe het wel zoals vroeger, toen hadden we ook geen bad". We waren weer terug bij vroeger.

Een woning zonder badkamer geldt tegenwoordig als onbewoonbaar. Een badgelegenheid wordt minstens zo belangrijk geacht als de keuken, en beide worden steeds luxueuzer ingericht. Het is dan ook geen privilege meer van deftige families. Toch werd 'pas' na de oorlog een badkamer of douchecabine vereist bij alle nieuw te bouwen woningen. Tot die tijd was men aangewezen op de teil in de keuken of ging men naar een van de badhuizen. Een grote wasbeurt, één keer per week, meestal op zaterdag, werd voldoende geacht. Op de andere dagen werd volstaan met koud water uit de kraan boven de gootsteen, het fonteintje of de wastafel. Ons eerste bad hebben we allemaal gekregen in een teiltje. Dat is nu wel anders. Mijn pasgeboren achternichtje wordt 's morgens gedompeld in een plastic emmer, heus waar. Destijds werden peuters en kleuters, te groot geworden voor het babybadje, op het aanrecht gewassen.

De grote wasbeurt van alle gezinsleden had heel wat voeten in de aarde. Eerst moest water verwarmd worden op de kachel of het gaskomfoor. In grote gezinnen werden meerdere kinderen in hetzelfde sop gewassen , soms aangevuld met warm water. Gaf het thuis te veel rompslomp of was er te weinig gelegenheid, dan ging men - als de kosten niet te hoog waren - naar een badhuis.

Dordrecht had drie volksbadhuizen: een aan de Vest bij de Johan de Wittbrug (uit 1898), een in de Goeverneursstraat (geopend in 1922 en gesloopt in 1982) en een aan de Bankastraat. Door de bouw van nieuwe huizen en de renovatie van oudere, nam de behoefte aan volksbadhuizen af. Alle nieuwe woningen en flats kregen een badkamer of een doucheruimte. Sommige flats kregen een lavet op gootsteenhoogte. Fijn om kinderen in te wassen en in te laten spelen en makkelijk voor een handwasje. Het badhuis aan de Vest werd eind jaren zestig gesloten en gesloopt en dat aan de Bankastraat veranderde in 1989 in buurthuis 'De Driesprong'.

Ik ben een paar keer in het badhuis aan de Vest geweest. Soms duurde het erg lang voordat men aan de beurt was. De badmeester regelde alles en had het daarmee erg druk. Hij verkocht de kaartjes aan het loket, leverde eventueel een stukje zeep, riep de vervolgnummers af en spoot na het vertrek van iedere badgast de lege cabine schoon met een grote slang. Voor de nieuwe badgast stelde hij de tijd in op een kartonnen klok aan de buitenkant van de deur van de cabines. De bader werd geacht binnen vijfentwintig minuten gedoucht, gekleed en gekamd weer buiten te staan. De badmeester hield de tijd nauwkeurig in de gaten. Men kon tijdens het douchen heerlijk zingen, solo of met elkaar. De akoestiek was uitstekend. Ik ben niet stemvast, maar dat hinderde daar niet. Het was in een badhuis altijd een herrie van belang. Het overschrijden van de tijd werd bekend gemaakt door een paar harde bonzen op de deur. Na een tweede waarschuwing werd de watertoevoer afgesloten. Het gebouw was ten gevolge van het douchen gevuld met waterdamp, wat vooral 's winters een flinke verkoudheid kon opleveren.

Later werden ook in fabrieken en kantoren doucheruimten gemaakt. Zo had ook het GEB-Dordrecht enkele douchecellen. Eén keer in de week, uiteraard buiten kantooruren, mocht men bij de portier een sleutel halen. De dames hadden een douchecel zonder toilet. Was deze douchecel bezet, dan kreeg men de sleutel van een van de andere douchecellen, waarvoor men door de ruimte met urinoirs moest. Het was dus aan te bevelen hard op de deur te bonzen om na te gaan of de weg vrij was. Ook daar zong ik. Niet omdat de akoestiek goed was, maar om een eventuele bezoeker erop te attenderen dat de douchecel bezet was, en ik deze zou gaan verlaten.

Niet alleen de woningen zijn nu voorzien van een doucheruimte, ook de hotels zijn met de veranderde tijden meegegaan. Elke kamer heeft een badkamer met bad of douche en toilet. In elke hut van een cruiseschip is een douche plus toilet aanwezig. Nog niet zo lang geleden logeerde ik in een hotelletje in het noorden van het land. Daar had men, net als vroeger bijna overal in de hotels, slechts één toilet op de gang voor alle gasten. Zoals het jaren geleden heel gewoon was, zag ik ook nu 's nachts gasten, gehuld in jassen of mantels, op weg naar het toilet door de gangen sluipen.

Nu moeten we onszelf niet wijs maken, dat de mensen vroeger vies waren, integendeel! Bekijken we oude foto's, dan valt het op hoe fris en schoon men er uit zag! Voor dit onderwerp een aardige opmerking uit ons gezin:
'Vroeger gingen wij iedere dag naar de kerk en één keer in de week in het bad. Nu gaan we iedere dag in bad en één keer in de week naar de kerk'.



Corry Roest