Deprecated: mysql_pconnect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /var/www/verhalenvandordrecht/include/db.php on line 3
Staande slapen - uit Verhalen van Dordrecht
Home
Verhalen
van Dordrecht
Staande slapen

Toen ik een kind van een jaar of vijf was, ging ik weleens uit wandelen met mijn oom. Ik vroeg dan tekst en uitleg over van alles wat wij op onze weg in en rond Dordt tegenkwamen. Zo kwamen wij eens langs een weiland, waar een paard stond. Doodstil, als een standbeeld. Ik vroeg: "Paarden kunnen staande slapen, is het niet oom Koos?" "Zeker", zei m'n oom, "maar dat kunnen mensen ook hoor!" Omdat ik wat ongelovig keek, vervolgde hij: "En ik zal het je bewijzen ook!"

We liepen de stad in en de Voorstraat over. We gingen een café binnen, dichtbij de Prinsenstraat, in de volksmond 'bij Tante Jans' geheten. Oom Koos nam een glas bier en ik kreeg limonade. "Vroeger", zo vertelde oom toen verder, "waren er veel schepen die Dordrecht aandeden en een nacht overbleven in een van de havens. Maar die nachten waren maar kort: de schepen kwamen soms laat aan en moesten weer heel vroeg vertrekken. Zodoende hadden schippersknechts weinig gelegenheid om te gaan passagieren. Want als ze soms dronken zouden raken en misschien door de politie opgepakt zouden worden om in het kot hun roes uit te slapen, zouden ze 's morgens niet op tijd aan boord kunnen zijn, en... dan waren ze hun baantje kwijt. Om dat nu te voorkomen, had Tante Jans er iets op gevonden wat haar veel vaste en tevreden klanten opleverde. Zij liet hen namelijk zodra ze binnenkwamen eerst een dubbeltje betalen, vroeg hun hoe laat ze varen moesten, en verzekerde hun dan dat ze op tijd aan boord zouden zijn: daar stond ze persoonlijk borg voor.

Na een paar uur drinken, waarna de scheepslui zeker niet meer in staat waren om zonder ongelukken aan boord te komen, pakte Tante Jans hen met een forse greep onder de arm en bracht hen naar de 'slaapkamer'. Dat was een kamer met niets erin dan een paar grote haken in de muren, waartussen touwen gespannen waren. Tante Jans hing de zatte zeelieden met hun armen over de dikke touwen en het duurde niet lang of deze vielen staande in slaap!

Al naar gelang de tijd waarop zij gewekt moesten worden, werd het touw doorgekapt. De kerels vielen dan met een klap op de stenen vloer en waren meteen goed wakker. Daarna kregen ze een bak hete koffie en werden vlug naar boord gestuurd. Zo waren ze op tijd voor het werk. Geen wonder dat ze steeds terugkwamen bij Tante Jans, en nieuwe vrienden meebrachten om bij haar 'over het lijntje' te slapen."
De barjuffrouw had toegehoord en zei: "Kom maar mee kind, dan zal ik je dat kamertje laten zien. Het wordt nu niet meer gebruikt om te slapen, maar de haken hebben we als aandenken laten zitten". En inderdaad was daar een kamertje, eigenlijk niet meer dan een kolenhok, waarin zich rondom grote haken in de zwartgeteerde muur bevonden. Ja, toen moest ik wel geloven dat ook mensen staande kunnen slapen!

M.E. van Lieshout-Ponsen